Het Familiewapen Van Bolhuis

Het Familiewapen Van Bolhuis is te bezichtigen in de Martiniekerk in Groningen.

(Uit: Armorial General van Rietstap) Op een goudenveld, uitkomend uit de delingslijn, een halve zwarte adelaar, met rode snavel en poten. Boven zijn hoofd een zilveren zespuntige ster. Op een blauw veld een zilveren, omziende gans, met rode snavel en poten, staande op grasgrond, in zijn bek een groen klaverblad. Helmteken: een zespuntige ster tussen een vlucht. Dit wapen is nawijsbaar gevoerd doordoor verschillende leden van de familie (Van) Bolhuis. Het komt voor op een aantal zegelafdrukken en grafzerken, staat in kleur in een van de glas-in-loodramen in de Martinikerk te Groningen. Mevrouw Woorda- Van Bolhuis schijnt in het bezit van een zegelstempel te zijn. De betekenis van de verschillende elementen uit dit wapen kan zijn: De halve adelaar, de zg. "Friese Adelaar" duidt op een bepaald grondbezit. De figuur is ontleend aan het Duitse rijkswapen. (Groningen maakte immers deel uit van dat rijk.)

Nu mochten alleen rijksambtenaren het rijkswapen, of een deel daarvan, voeren. Veel Groningse en Friese eigengeerfde families voerden het ook. Niet omdat ze rijksambtenaar waren, maar omdat ze grond in eigendom hadden en daaraan, net als de Duitse keizer zelf, de bevoegdheid ontleenden rechters en andere functionarissen te benoemen. Evenals de keizer zijn ze geen feodale adel, ze hebben de grond niet in leen, geen feodium, maar de grond is hun eigendom, allodium. De feodale adel heeft in Groningen en Friesland eigenlijk nooit bestaan. Er was een allodiale landadel, een boerenstand die grond bezat, eigen geerfd was en zich zo gelijk beschouwde als de keizer. De gans is een symbool van waakzaamheid en opoffering, ontleend aan het kapitool te Rome, die toen de Galliers een overval pleegden, iedereen met hun gekakel mobiliseerden Het zegt iets over de verbondenheid met de Paus. Het klaverblad wijst weer op grondbezit.

Tjiddy Bolhuis-Land

8 december 1999